°C
18 August 2019

Οδοιπορικό στη σπηλιά του Νταβέλη

Κείμενο - φωτογραφίες: Βανέσσα Λαμπροπούλου …
Οδοιπορικό στη σπηλιά του Νταβέλη

Η «Σπηλιά του Νταβέλη» ή «Βριληττός», βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του Πεντελικού Όρους, σε υψόμετρο 700 περίπου μέτρων.
Η προηγούμενη ονομασία του σπηλαίου ήταν «Σπήλαιο των Αμώμων», δηλαδή των αγνών και των αναμάρτητων, γιατί μόνο εκείνοι μπορούσαν να μπουν μέσα. Στην αρχαιότητα, λέγεται, ότι υπήρξε το ιερό του θεού Πάνα, του τραγοπόδαρου θεού της άγριας φύσης και προστάτη των ποιμένων, ενώ κατά τους βυζαντινούς χρόνους αποτέλεσε ησυχαστήριο μοναχών που είχαν εγκατασταθεί σχεδόν σε όλη την Πεντέλη, των λεγομένων “Αμώμων” απ’ όπου και έλαβε το όνομά του.
Ενδιαφέρουσα είναι η ετυμολογία της λέξης Βριληττός. Προέρχεται από την λέξη Βριλ, η οποία ήταν το όνομα μιας υποχθόνιας φυλής, που στα αρχαία χρόνια πίστευαν ότι ζούσε κάτω από τους πρόποδες της Πεντέλης. Περαιτέρω, απόσπασμα άρθρου του Σμυρνιού λόγιου και γλωσσολόγου Αριστοτέλη Σταυρίτση, μεταξύ άλλων, αναφέρει ότι: «η κατάληξη –ηττός είναι η πελασγική λέξις εττού, σημαίνουσα ύψωμα, όπως Υμηττός (Χιουμ – εττού = άγονον ύψωμα), Λυκαβηττός (Λούκ – αμπ – εττού = μαστοειδές ύψωμα), Αρδηττός και κατ’ ακολουθίαν Βριληττός». Με το όνομα Βριληττός ανέφεραν το όρος ο Θουκιδίδης και ο Ηρόδοτος.
Για την προέλευση του ονόματος της Πεντέλης υπάρχουν αρκετές εκδοχές, με πιο γνωστή του Ιωάννη Γιαννόπουλου, ότι προέρχεται ετυμολογικά από τη φράση «Πύλη εν τέλος».
Στους νεότερους χρόνους κατά την παράδοση, φέρεται να αποτελούσε κρησφύγετο του λήσταρχου Νταβέλη, απ’ όπου και το επικρατέστερο όνομα του σπηλαίου. Φήμες λένε, ότι μέσω υπόγειων στοών επικοινωνούσε με όλη την Αττική. Υπάρχει και ένας μύθος που λέει, πως εκεί είχε θαμμένο και τον θησαυρό του. Μάλιστα λέγεται, ότι ο σταυρός πάνω από τους ναούς, χρησίμευε ως μοχλός, που όταν τον μετακινούσε, άνοιγε μια καταπακτή που έβγαζε σ’ ένα υπόγειο χώρο όπου είχε και τον θησαυρό.
Το εσωτερικό της σπηλιάς ανακαλύφθηκε από τους αρχαίους Έλληνες, όταν λάξευσαν το βουνό, για την παραγωγή του πεντελικού μαρμάρου. Τα ιερά μάρμαρα του Παρθενώνα προήλθαν από το αρχαίο λατομείο της και λέγεται, ότι μεταφέρθηκαν εκεί από υπόγειες διαδρομές. Αξίζει να σημειωθεί, ότι ουδέποτε πέταξαν πάνω και γύρω από το ιερό του Παρθενώνα, περιστέρια ή άλλα πτηνά.
Στην εντυπωσιακή είσοδό της σπηλιάς, βρίσκονται δύο ναΰδρια. Το ένα, είναι λαξευμένο κυριολεκτικά μέσα στο βράχο και είναι αφιερωμένο στον Άγιο Σπυρίδωνα. Χρονολογείται το 10ο ή 11ο αι. μ.Χ. και φέρει στη νότια πλευρά του χαράγματα με μορφές αγγέλων, σταυρών και αετών. Αριστερά και προς την εξωτερική πλευρά, το δεύτερο παρεκκλήσιο τιμάται στο όνομα του Αγίου Νικολάου, με τοιχογραφίες πρωτότυπης τεχνογραφίας (13ος αι.) και είναι κάπως μεταγενέστερο.

Η ύπαρξη δύο καταπακτών στο δάπεδό του, που οδηγούν σε υπόγειες κρύπτες και μιας ταφικής λάρνακας υποδηλώνουν πως το ναΐδριο αυτό, ίσως ήταν και ταφικό παρεκκλήσι.

Και οι δύο ναοί, έχουν υποστεί ρηγματώσεις από τα έργα του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας που έγιναν στην περιοχή τις δεκαετίες του 1970 και 1980, όπως ζημιές έχει υποστεί και το εσωτερικό του σπηλαίου. Ωστόσο, οι εκκλησίες σήμερα έχουν υποστυλωθεί και συντηρηθεί, ενώ οι τοιχογραφίες τους εκτίθενται στο Βυζαντινό Μουσείο της Αθήνας.
Μετά την είσοδο της σπηλιάς, ακολουθεί ένας πελώριος θάλαμος κατηφορικός μήκους 112 μέτρων και μέγιστου πλάτους 40 μέτρων. Στο μέσον του θαλάμου αυτού, υπήρχε κατακόρυφο βάραθρο 15 μέτρων. Επίσης στο χαμηλότερο σημείο του θαλάμου, προς το τέλος του, υφίστατο και έτερο βάραθρο με ελικοειδές επικίνδυνο πέρασμα, βάθους περίπου 10 μέτρων.

Τέλος, κάπου στο αριστερό τοίχωμα της σπηλιάς, υπάρχει ένα πέρασμα, που αν συρθείς στο τριγωνικό τούνελ για 10 μέτρα, καταλήγεις σε ένα πλάτωμα, που οδηγεί σε μια μικρή εδαφική κοιλότητα με νερό, τη “λίμνη των Νυμφών». Κατά την παράδοση, το αθάνατο νερό της, διατηρούσε τους ασκητές της σπηλιάς, νέους και ακμαίους. Αργότερα λέγεται, πως διαμορφώθηκε τεχνικά και αποτελούσε λατρευτικό ιερό αφιερωμένο στις Νύμφες.

Πλείστα έχουν λεχθεί για τη σπηλιά αυτή. Παλαιότερα, ξυλοκόποι και οι μελισσοκόμοι της Πεντέλης, διηγούνταν παράξενες ιστορίες για αλλόκοτες μουσικές, εμφανίσεις αγγέλων και απροσδιόριστες φιγούρες ανθρωποειδών φαντασμάτων. Στα νεότερα χρόνια, είναι συχνές οι αναφορές από τους κατοίκους της περιοχής, για παράξενα φώτα στον ουρανό, μυστηριώδεις ήχους, συχνές εμφανίσεις UFO αλλά και για άλλα παράξενα, όπως φακοί να αναβοσβήνουν χωρίς λόγο ή ν’ ανάβουν χωρίς μπαταρίες, διάφορα όργανα μετρήσεων να δείχνουν… εξωφρενικά νούμερα, νερό να στάζει προς τα πάνω, οι επισκέπτες της να παρουσιάζουν κενά μνήμης, κρίσεις πανικού κλπ. Μέσα στο σπήλαιο, υπάρχουν μεγάλες ανωμαλίες στο μαγνητικό πεδίο και μια ισχυρή μυρωδιά από όζον στην είσοδο. Σε κάποια σημεία κοντά στην σπηλιά, το ποσοστό της ραδιενέργειας σε έδαφος και αέρα, είναι ελαφρώς ανεβασμένο σε σχέση με το κανονικό ποσοστό, ενώ στην ίδια συγκεκριμένη περιοχή, φημολογείται, ότι αν περιφέρει κάποιος μία λάμπα φθορίου, υπάρχουν καλές πιθανότητες να ανάψει μόνη της!
Επίσης, υπάρχουν μαρτυρίες περαστικών, για μυστηριώδεις τοπικούς στροβίλους, διαμέτρου ενός μέτρου (κόκκινου, συνήθως, χρώματος), οι οποίοι δεν δικαιολογούνται, αφού συμβαίνουν ακόμα και καλοκαιρινές μέρες, ενώ εκατό μέτρα πιο δίπλα, υπάρχει πλήρης άπνοια. Έχουν συμβεί και άλλα παράδοξα ηλεκτρομαγνητικά φαινόμενα, μαγνητικές δίνες, υψηλά ποσοστά ραδιενέργειας και “αρνητική βαρύτητα”. Χαρακτηριστικά έχει διαπιστωθεί, πως σ’ ένα δρόμο της με κατηφορική κλίση, σταματημένο αυτοκίνητο αντί να κατηφορίζει, ανηφορίζει.
Οι ιστορίες όμως δεν σταματούν εδώ, πολλά δημοσιεύματα αναφέρουν για κρυφά υπόγεια περάσματα και μυστικές πύλες εισόδου για άλλες διαστάσεις. Λέγεται ακόμη από τους επισκέπτες της, πως στη σπηλιά, μια παλάμη που είναι χαραγμένη μόλις ένα μέτρο από το έδαφος, τα τελευταία είκοσι χρόνια έχει μετακινηθεί τρείς φορές.

Αξίζει να αναφερθεί, πως το 1980, η σπηλιά είχε κριθεί κατάλληλο μέρος για στρατιωτική βάση. Συγκεκριμένα, ο στρατός διεξήγαγε εργασίες στην περιοχή από το 1977 έως το 1983, κάτω από συνθήκες άκρας μυστικότητας, χωρίς να γίνει ποτέ γνωστή η ακριβής στοχοθεσία τους. Σύμφωνα με τις θεωρίες της εποχής, πίσω από τις εργασίες αυτές, βρισκόταν το ΝΑΤΟ και οι Αμερικάνοι, καθώς είχαν ζητήσει από την Ελλάδα μια μυστική βάση. Για 3 χρόνια είχε και περιφρούρηση. Αρκετοί μάλιστα από τους εργαζόμενους, πέθαναν από ίδια αιτία. Τον Καρκίνο.
Ο Χρ. Τσούκας στο βιβλίο «κρυμμένοι θησαυροί στην Ελλάδα», αναφέρει ότι από τον καιρό της διδακτορίας, είχαν ξεκινήσει μυστικά έργα με σκοπό τη δημιουργία μιας βάσης της Ατλαντικής Συμμαχίας. Στο Νατοϊκό παράρτημα στους πρόποδες της Πεντέλης, υπάρχει μια καταπακτή που οδηγεί σε υπόγειες διακλαδώσεις, που αν ακολουθήσεις έναν συγκεκριμένο χάρτη, φτάνεις στο νατοϊκό Στρατηγείο του Υμηττού. Όσοι υπηρέτησαν εκεί γνωρίζουν ότι το μεγαλύτερο μέρος του βουνού είναι κούφιο.
Πολλά έχουν ειπωθεί για το διαχρονικό μυστήριο της σπηλιάς της Πεντέλης και ίσως ειπωθούν κι άλλα.
Το μόνο σίγουρο είναι, ότι η θέα είναι μαγευτική.