°C
06 December 2019

Μια μοναδική εμπειρία στην Επίδαυρο

«Νέκυια», μια σύμπραξη του φεστιβάλ Αθηνών και του ιαπωνικού θεάτρου Νο.
Μια μοναδική εμπειρία στην Επίδαυρο

Μία μοναδική εμπειρία αναμένεται να ζήσουν όσοι επιλέξουν να επισκεφθούν την Επίδαυρο την ερχόμενη Παρασκευή και Σάββατο, 24 και 25 Ιουλίου. Στο πλαίσιο της παράστασης «Νέκυια», μίας σύμπραξης του Φεστιβάλ Αθηνών και του ιαπωνικού θεάτρου Νο σε σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού, τα ξημερώματα του Σαββάτου θα πραγματοποιηθεί στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου μία ιεροτελεστία, που αποκαλείται Κάλεσμα στον Ήλιο.

Πρόκειται για μια επίκληση του θιάσου προς τον ήλιο προκειμένου να ανατείλει. Ένα τελετουργικό κάλεσμα, που χαρακτηρίζεται από ιερότητα, αυστηρό τυπικό και αρχαίους μοναστικούς κώδικες. Η παρακολούθηση της τελετής, που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, 25 Ιουλίου, στις 6 το πρωί, είναι δωρεάν, αλλά η είσοδος στο θέατρο θα γίνεται με δελτία εισόδου. Η κράτηση των θέσεων γίνεται μέσα από την ιστοσελίδα του Ελληνικού Φεστιβάλ.

Η μυσταγωγία της τελετής σε συνδυασμό με το αρχαίο κάλλος και το μοναδικό περιβάλλον της Επιδαύρου καθιστά την παρακολούθηση ενός τέτοιου δρώμενου μία εμπειρία ζωής.

Το αμέσως προηγούμενο βράδυ θα έχει κάνει πρεμιέρα στο Αρχαίο Θέατρο η πλέον αναμενόμενη παραγωγή των φετινών Επιδαυρίων. Ο πάντα ανήσυχος Μιχαήλ Μαρμαρινός, μετά από βαθιά μελέτη του ιαπωνικού θεάτρου Νο, επιχειρεί μία ανάγνωση της ραψωδίας λ της «Οδύσσειας» του Ομήρου μέσα από την τεχνική του θεάτρου Νο.

Στη λ΄ ραψωδία, την γνωστή ως Νέκυια, το θέμα που υπερισχύει είναι της Νοσταλγίας και του Νόστου. Από Νοσταλγία για τον Νόστο επισκέπτεται ο Οδυσσεύς τον Άδη και συνδιαλέγεται με τον μάντη Τειρεσία και τους άλλους νεκρούς. Ολόκληρη η ραψωδία αποπνέει μια ατμόσφαιρα μελαγχολίας, ο Άδης υπάρχει ως μία υποτονική συνέχεια ζωής και το παράπονο των νεκύων είναι η νοσταλγία του πάνω κόσμου. Στην Νέκυια o  ήρωας φτάνει στο αποκορύφωμα της νοσταλγίας: δρα και επιζητεί τον νόστο μέχρι που εισχωρεί στον χώρο του Άδη. Όμως αυτός ο χώρος είναι τοποθεσία ψυχοβολής. Εκεί η νοσταλγία κινδυνεύει να απολιθωθεί και να σταματήσει η δράση για τον νόστο. Στον χώρο των νεκύων ο Οδυσσεύς δεν φοβήθηκε ούτε την συγκίνηση όταν συναντήθηκε με την ψυχή της μητέρας του, ούτε τα λόγια του Τειρεσία, “τον νόστο τον μελίγευστο ζητάς, πανένδοξε Οδυσσέα, όμως αυτόν θα σου τον κάνει δύσκολο ο Θεός”. Φοβήθηκε όμως ο ήρωας την απολίθωση στην επιθυμία της νοσταλγίας, απολίθωση που θα εμπόδιζε τον νόστο. Ίσως έτσι θα μπορούσαν να κατανοηθούν οι στίχοι 633-635 στο τελευταίο τμήμα της Νέκυιας. Ο Οδυσσεύς θα ήθελε να παραμείνει στον τόπο του Άδη και να δει τους ήρωες Θησέα και Πειρίθου, άλλα φοβήθηκε μήπως η τρομερή Περσεφόνη θα του έστελνε την Γοργεία κεφαλή, αυτό το φρικώδες κεφάλι, του οποίου το βλέμμα απολίθωνε τα πάντα, από ανθρώπους μέχρι νησιά. Έτσι μπροστά στον φόβο της απολίθωσης, σε μια κατάσταση διαρκούς νοσταλγίας στον χώρο του Άδη, ο Οδυσσεύς φεύγει τρέχοντας και προστάζει τους συντρόφους του να λύσουν τις πρυμάτσες των πλοίων.

«Πρόκειται για μια από τις αρχαιότερες και συναρπαστικότερες στην παγκόσμια λογοτεχνία επισκέψεις του ανθρώπου στον κόσμο των νεκρών. Φαίνεται πως η μεγάλη Τέχνη έχει, με τον έναν ή με τον άλλο τρόπο, πάντοτε να κάνει με την “άλλη” πλευρά του Χρόνου», παρατηρεί ο Μαρμαρινός.

Ο ίδιος θεωρεί ότι η τέχνη του ιαπωνικού θεάτρου είναι θεμελιακά αναγκαία και ικανή να μορφοποιήσει τη βαθύτερη ουσία των νοημάτων που περικλείει η Νέκυια. «Το θέατρο Νο είναι ένα από τα υψηλότερα επιτεύγματα του πολιτισμού στο πεδίο της μεταφυσικής ποίησης. Η βαθιά παράδοση και εκπαίδευση των ηθοποιών τούς δίνει το δικαίωμα να προσεγγίζουν την καρδιά των πραγμάτων. Με ένα τέτοιο λεξιλόγιο σωματικής φιλοσοφίας, το Νο συναντιέται για πρώτη φορά στην ιστορία του με τη δική μας ΝΕΚΥΙΑ», σημειώνει χαρακτηριστικά.